W samym centrum Łodzi znajduje się adres, którego historia i wygląd nieustannie przyciągają uwagę mieszkańców oraz pasjonatów architektury. Budynek przy ul. Narutowicza 32, znany szerzej jako „kamienica z nietoperzami”, przechodzi obecnie gruntowną odnowę, mając szansę odzyskać dawny blask i znaczenie nie tylko w panoramie miasta, lecz również w pamięci łodzian.
Od drewnianej zabudowy do miejsca spotkań kultury i społeczności
Losy tej kamienicy sięgają końca XIX wieku, gdy na miejscu niewielkiego, drewnianego domu powstał murowany obiekt na zlecenie braci Chaima Mordki i Gersza Auerbachów. Przez lata nieruchomość wielokrotnie zmieniała właścicieli – wśród nich wymienić można rodziny Szpiro oraz Teitelbaumów. Przed rozpoczęciem II wojny światowej funkcjonowały tutaj Towarzystwo Śpiewacze „Szir” oraz fabryka produkująca wyroby wełniane, co czyniło budynek ważnym ośrodkiem życia społecznego i gospodarczego Łodzi.
Po zakończeniu wojny siedziba przy Narutowicza 32 stała się jednym z najważniejszych centrów żydowskiej kultury miejskiej. To właśnie tutaj mieściła się redakcja gazety „Dos Naje Lebn” oraz Związek Literatów i Dziennikarzy Żydowskich. Przez dziesięciolecia przyszłość budynku pozostawała niepewna, aż w 1997 roku wrócił on w ręce spadkobierczyni – Leokadii Haskiel.
Architektoniczna unikatowość: nietoperze, detale i wielokulturowość
Projekt budowli stworzony został przez Gustawa Landau-Gutentegera, a sama kamienica wyróżnia się niecodziennym połączeniem stylów architektonicznych. Można tu odnaleźć cechy neorenesansu włoskiego, neoromanizmu oraz pierwsze znamiona secesji, co czyni obiekt wyjątkowym na tle innych łódzkich zabytków. Szczególną uwagę przechodniów przyciągają umieszczone na górze maszkary, przypominające nietoperze o ludzkich twarzach – to właśnie one nadały budynkowi rozpoznawalny przydomek.
Elewacja ozdobiona jest misternymi rozetami, smukłymi kolumienkami oraz charakterystycznymi oknami biforyjnymi i triforyjnymi. Zastosowanie kontrastu kolorystycznego – żółtej cegły i jasnoszarych tynków – wyraźnie podkreśla bogactwo detali. Na frontowych ryzalitach widnieją napisy cyrylicą, będące świadectwem handlowych tradycji tej części miasta. Wnętrza zachowały oryginalne, dekoracyjne drzwi, przypominające o dawnych czasach i zmieniających się użytkownikach budynku.
Kompleksowa rewitalizacja – wyzwanie i nadzieja dla lokalnej społeczności
Obecnie kamienica przy Narutowicza 32 przechodzi przygotowania do szeroko zakrojonej renowacji. Konstrukcja, która przez lata ulegała degradacji, wymaga nie tylko napraw technicznych, lecz również troski o historyczny charakter. Budynek jest już otoczony rusztowaniami, a wspólnota mieszkaniowa prowadzi prace nad uzyskaniem niezbędnych zgód, dokumentacji oraz środków finansowych potrzebnych do przeprowadzenia remontu. Zaplanowane działania obejmują m.in. odnowienie wszystkich elewacji, wykonanie izolacji przeciwwilgociowej, remont prześwitów bramowych oraz konserwację kluczowych elementów konstrukcyjnych.
Wpisanie kamienicy do rejestru zabytków gwarantuje, że wszelkie prace będą prowadzone z poszanowaniem unikatowych detali architektonicznych. Dzięki temu obiekt odzyska nie tylko swoją estetykę, ale także znaczenie jako cenny element dziedzictwa kulturowego Łodzi. Dla lokalnej społeczności to szansa na przywrócenie historycznego punktu spotkań, który przez dekady był świadkiem wielokulturowego życia miasta.
Miejsce z przeszłością – przyszłość w rękach mieszkańców
Kamienica przy Narutowicza 32 to budynek z niezwykle bogatą historią, który niejednokrotnie zmieniał swoje oblicze i funkcje, odpowiadając na potrzeby kolejnych pokoleń łodzian. Aktualna rewitalizacja może sprawić, że stanie się on nie tylko symbolem architektonicznego dziedzictwa, lecz również nowoczesnym centrum życia miejskiego – miejscem, które integruje, inspiruje i przypomina o wielokulturowych korzeniach Łodzi.
Źródło: Urząd Miasta Łodzi
