Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Łodzi obchodziła 550. rocznicę jednego ze swoich najcenniejszych skarbów – „Institutiones grammaticae” autorstwa Pryscjana z Cezarei. Ten inkunabuł, będący najstarszym w zbiorach biblioteki, stał się centrum uwagi podczas uroczystości zorganizowanej z okazji jego urodzin.

Obchody pełne wiedzy i historii

Na tę wyjątkową okazję przybyli miłośnicy starodruków z różnych zakątków Polski. Uczestnicy mieli niepowtarzalną szansę zobaczyć ten niezwykle rzadki zabytek piśmiennictwa. Kulminacyjnym punktem wydarzenia była konferencja naukowa pod hasłem „Pryscjan z Cezarei – łaciński gramatyk”, która przybliżyła sylwetkę autora oraz historię samego dzieła. Konferencję uświetniła swoją obecnością marszałek województwa łódzkiego, Joanna Skrzydlewska, która objęła nad nią patronat honorowy.

Dziedzictwo Pryscjana z Cezarei

Żyjący na przełomie V i VI wieku Pryscjan z Cezarei, znany jako łaciński gramatyk, tłumacz i poeta, stworzył „Institutiones grammaticae” około 1500 lat temu. To dzieło, będące podręcznikiem łacińskiej gramatyki, przez długi czas funkcjonowało w formie rękopisów. Jednak egzemplarz znajdujący się w łódzkiej bibliotece, wydany w 1475 roku, jest jednym z pierwszych drukowanych wydań. Zawiera on łaciński kolofon, który potwierdza datę ukończenia dzieła.

Unikatowy egzemplarz w Polsce

Egzemplarz z Łodzi jest jedynym kompletnym wydaniem zachowanym w Polsce, obejmującym wszystkie 18 części. Drukowany na czerpanym papierze, z wykorzystaniem czcionek łacińskich i greckich, zaczyna się od dedykacji dla konsula Juliana Patrycjusza. Na marginesach stron można znaleźć liczne rękopiśmienne notatki w języku łacińskim, ocenione przez konserwatorów na XV wiek.

Ocalenie przez konserwację

W 2009 roku zabytek przeszedł gruntowną konserwację. Księga była w złym stanie – skóra oprawy miała liczne ubytki, brakowało skórzanych pasków, a zalanie spowodowało zacieki. Dzięki staraniom konserwatorów, dzieło zostało przywrócone do dawnej świetności, co potwierdza Elżbieta Domagalska, kierownik Działu Zbiorów Specjalnych biblioteki.

Wykłady i wystawy

Podczas konferencji uczestnicy mieli okazję wysłuchać wykładów wybitnych specjalistów z zakresu starodruków. Dr Monika Sulejewicz-Nowicka z Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego opowiedziała o tajemnicach starodruków, a dr hab. Rafał Wójcik z Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu przedstawił egzemplarze dzieła Pryscjana znajdujące się w tamtejszych zbiorach. Spotkanie zakończyło się kuratorskim oprowadzaniem po wystawie poświęconej konserwacji starych druków, dostępnej dla zwiedzających na parterze biblioteki.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego